Elk jaar wordt er zo’n 18 miljoen ton katoen verbouwd. Slechts 0,7 % van deze katoen is biologisch. De grootschalige teelt heeft aanzienlijke ecologische gevolgen. De naam „bio“ klinkt geruststellend en milieuvriendelijker, maar wat is het verschil tussen deze twee soorten katoen? Wat houdt het concreet in om te kiezen voor producten van biologisch katoen? Waarin verschilt biologisch katoen van conventioneel katoen? Biologisch is goed, maar waarom? Wij vertellen het u!
De teelt van conventionele katoen
Katoen is afkomstig van de katoenplant en wordt geoogst met grote oogstmachines. De belangrijkste katoenproducenten ter wereld zijn: India, gevolgd door China en de Verenigde Staten. Biologisch katoen wordt voornamelijk gebruikt in de textielindustrie, die jaarlijks 37 miljard dollar omzet genereert. De teelt van conventioneel katoen is echter niet erg duurzaam.
Conventioneel geteelde katoen heeft een negatieve invloed op de planeet, om nog maar te zwijgen van de economische en sociale gevolgen. Bij de teelt van conventionele katoen worden bestrijdingsmiddelen gebruikt, waarvan sommige door de WHO als bijzonder gevaarlijk worden aangemerkt.
Bovendien is de teelt van conventionele katoen zeer waterintensief: er is 5.260 liter* nodig om één kilo katoen te produceren. Om u een idee te geven: voor een katoenen spijkerbroek is 7.500 liter water nodig (dat zijn 50 volle badkuipen).
Voor het verven van katoen worden zware metalen zoals lood of chroom gebruikt. Om nogmaals het voorbeeld van de spijkerbroek te nemen: voor het verven wordt 1 kg pigment gebruikt, een paar honderd kilogram olie, oplosmiddelen en 1000 liter water.
Bovendien leidt de intensieve landbouw in de vorm van monoculturen tot bodemverarming. Biologische katoen is daarentegen een groener alternatief dat een duurzamere landbouw met zich meebrengt.
Biokatoen, een oplossing voor een duurzamere productie
Er zijn enkele belangrijke verschillen tussen de teelt van conventionele en biologische katoen.
Hierbij enkele cijfers die voor zich spreken…
Gevolgen voor het water: bronnen met de nodige voorzichtigheid behandelen
1 T-shirt = 70 douches, 1 spijkerbroek = 50 baden: Als je bedenkt dat India en China de grootste katoenproducenten zijn en tevens twee landen die ernstige problemen hebben met de toegang tot zoet water, dan moet je daar kritisch tegenover staan.
Er zijn verschillende cijfers gepresenteerd om de verschillen in waterverbruik tussen conventionele en biologische katoen te vergelijken. Het is echter niet zo eenvoudig om een exact cijfer te noemen voor de gerealiseerde besparingen, aangezien dit afhangt van de vergelijkingsmethode en het soort gewassen dat wordt vergeleken.
De meest geciteerde bron is afkomstig uit het rapport van Textile Exchange, getiteld "The Life Cycle of Organic Cotton Fiber" uit 2014. Hieruit blijkt dat de teelt van biologische katoen 91 % minder water verbruikt dan die van conventionele katoen.
Het probleem?
Er zitten enkele onnauwkeurigheden in de klimaatgegevens. Van land tot land en van geografisch gebied tot geografisch gebied kunnen bijvoorbeeld de infiltratiesnelheid van de bodem en de neerslaghoeveelheid namelijk sterk verschillen. De gegevens over de irrigatiehoeveelheden voor dezelfde gebieden zijn niet nauwkeurig aangegeven.
Als we weten dat regenwater zelden voldoende is om akkers te irrigeren en dat er water uit rivieren, meren en watervoerende lagen moet worden onttrokken, dan weten we echter ook dat dit niet duurzaam kan zijn.
Een ander probleem
Ook de teelt van biologische katoen vereist veel water. Het waterverbruik is echter lager dan bij conventionele katoen. De bodems waarop biologische katoen wordt geteeld, bevatten meer organische stof en kunnen meer water opslaan. Bovendien wordt op biologische akkers vaak regenwater opgevangen en gebruikt voor irrigatie. Uit een onderzoek uit 2014 bleek dat het waterverbruik bij de productie van biologische katoen 91 procent lager ligt dan bij conventionele katoen.
Biologisch katoen is niet altijd sneeuwwit
We stellen ons katoen vaak voor als smetteloos wit. Het is echter alleen sneeuwwit omdat het vaak met bleekmiddelen wordt gebleekt. In werkelijkheid is katoen in zijn oorspronkelijke, ongebleekte staat eerder beige. Producten van biologisch katoen, zoals bijvoorbeeld de hoes van het Kipli-matras, zijn niet stralend wit. Dat komt doordat we bewust afzien van het gebruik van bleekmiddelen en zo het onnodige gebruik van chemicaliën vermijden.
In zeldzame gevallen kan het ook voorkomen dat u een heel klein bruinachtig puntje op uw matrashoes ontdekt. Wanneer de biologische katoen bloeit, barsten de vruchtcapsules open. Er komt dan een wit pareltje tevoorschijn. Dit is het moment waarop de katoen wordt geoogst. De katoen wordt met een zogenaamde balenpers tot een grote baal geperst, waarna de katoenvezels in een ontpitter worden gescheiden van de resten van de bloemstelen en de zaden. Bij ongebleekte stoffen kunnen de resten van de bloemstelen echter zichtbaar blijven als zwarte puntjes.
Geen paniek, het zijn slechts vlekjes die te wijten zijn aan de aard van het katoen. Dit is een gril van de natuur en een teken dat er geen chemicaliën zijn gebruikt.
Pas op voor greenwashing
Als u "Sustainable Cotton" op een productetiket ziet staan, betekent dit niet noodzakelijkerwijs dat het gebruikte katoen biologisch is. Bovendien zijn sommige etiketten misleidend, zoals de ADEME vaststelt. Dit geldt met name voor het BCI-label, dat pas relatief recent is geïntroduceerd en zeer eenvoudig te verkrijgen is, wat echter niet betekent dat het katoen biologisch is.
Hoe weet u of uw beddengoed echt van biologisch katoen is gemaakt?
GOTS en OCS, de onmisbare keurmerken voor biologische katoen
De Global Organic Textile Standard (GOTS) is de wereldwijd toonaangevende verwerkingsnorm voor biologische textiel. GOTS garandeert dat het katoen in een product afkomstig is van biologische teelt.
De Organic Content Standard (OCS) biedt de onafhankelijke garantie dat de biologische herkomst van textiel tot aan de bron kan worden getraceerd.
Conclusie
Minder waterverbruik, minder gezondheidsproblemen, milieuvriendelijker, duurzamer … Biokatoen is duurzamer dan conventionele katoen. Maar biokatoen blijft katoen en is dus een waterintensieve plant. Om het verbruik van deze kostbare natuurlijke hulpbron te verminderen, is het daarom belangrijk om een paar regels van gezond verstand in acht te nemen. We moeten proberen ons consumptiegedrag te veranderen en minder producten te kopen, maar in plaats daarvan producten van betere kwaliteit en met betrouwbare keurmerken.
Mocht u toch nog vragen hebben, neem dan gerust contact met ons op via de chat, per e-mail naar kontakt@meubleauthentique.live of bel ons op +49 (0) 32 21 22 96 570.