Vaker de fiets nemen, minder met de auto rijden, veganistisch eten en kleding kopen die tweedehands is of afkomstig van duurzame merken. Al deze dingen kunnen en moeten we doen om niet nog meer CO₂ in onze atmosfeer uit te stoten. Dit verandert echter niets aan het feit dat er al veel te veel CO₂ in de lucht zit en dat de klimaatverandering in hoog tempo voortschrijdt. Wat kunnen we dan doen om CO₂ weer uit de atmosfeer te verwijderen en de opwarming van de aarde een halt toe te roepen?
Wetenschappers hebben verschillende manieren aangetoond waarop CO₂ uit de lucht kan worden gebonden. Uit deze manieren kunnen concrete maatregelen tegen klimaatverandering worden afgeleid. „De eenvoudigste manier is herbebossing. De bomen groeien en binden via fotosynthese CO₂. Op een gegeven moment groeien ze niet meer, laten we zeggen na 100 jaar, afhankelijk van de boomsoorten waar we het over hebben, groeien ze niet meer. Maar: ik heb CO₂ in de boom, in het bos gebonden (…)”, zegt Oliver Geden van de Stichting Wetenschap en Politiek in Berlijn.
Bomen planten voor het klimaat
Het planten van bomen lijkt dus een effectieve maatregel tegen de opwarming van de aarde te zijn. Hoe effectief dat precies is, is onderzocht in een studie van de ETH Zürich. Volgens deze studie zouden maar liefst twee derde van de tot nu toe door de mens veroorzaakte CO₂-uitstoot kunnen worden gecompenseerd door het planten van nieuwe bomen. Er zijn echter een aantal zaken waar je bij het planten van bomen rekening mee moet houden, zodat dit ook echt duurzaam is. Zo moet bijvoorbeeld goed worden afgewogen of het beplanten van een gebied zinvoller is dan het aan zijn lot over te laten. In sommige gevallen is het duurzamer om zo min mogelijk in de natuur in te grijpen.
Daarnaast is het belangrijk om de juiste boomsoort te kiezen. Door de opwarming van het klimaat zullen inheemse bomen in onze regio binnenkort niet meer kunnen groeien. Ze hebben last van de hitte en van watertekort. Daardoor zijn ze gevoeliger voor ziekten zoals de schorskever en moeten ze worden gekapt. Er moeten dus bomen worden geplant die ook in de toekomst, ondanks het veranderende klimaat in een regio, kunnen overleven.
De juiste mix is het geheim
Een ander gevaar van herbebossing is het ontstaan van monoculturen, die ons landschap op de lange termijn meer schade toebrengen dan dat ze er goed aan doen. We moeten er altijd op letten dat er een gezonde mix van verschillende boomsoorten ontstaat, zodat er een nieuw ecosysteem kan ontstaan.
Bovendien moeten we ons ervan bewust zijn dat een natuurlijk, bestaand bos altijd meer weegt dan herbebossing. Er zijn negatieve voorbeelden waarbij de herbebossing zodanig werd gesubsidieerd dat uiteindelijk bestaande bossen werden gekapt om van de subsidies voor herbebossing te profiteren. Dit is iets wat absoluut moet worden vermeden, want het beschermen van bestaande bosbestanden is nog belangrijker dan het planten van nieuwe bomen.
Een band voor het leven
Het is erg belangrijk om bestaande bossen te beschermen en de levensduur van elke boom te maximaliseren, omdat een boom alleen CO₂ opslaat zolang hij leeft. Als een boom verrot of verbrandt, komt het opgeslagen CO₂ weer vrij in de omgeving.
We hebben dus maatregelen nodig die voorkomen dat een boom opnieuw CO₂ uitstoot. Dit kan bijvoorbeeld door het hout van een gekapte boom te gebruiken voor massief houten meubels of als bouwmateriaal voor huizen. Op die manier krijgt een boom, nadat hij is gekapt, een tweede leven en wordt voorkomen dat de CO₂ in de atmosfeer terechtkomt.
Daarom hebben massiefhouten meubels een optimale ecobalans. Ze fungeren als CO₂-opslag en zijn zeer goed voor ons milieu. Merken zoals Kipli vervaardigen massiefhouten meubels van inheemse houtsoorten. Dat garandeert dat er voor een meubelstuk geen regenwoud is gekapt. Daarnaast is het belangrijk om erop te letten dat massief houten meubels zijn vervaardigd uit hout afkomstig uit duurzame bosbouw. Hiervoor staat bijvoorbeeld het PEFC-certificaat garant.
Kipli produceert echter niet alleen meubels met een positieve ecobalans, maar plant ook bomen in samenwerking met een betrouwbare organisatie. Zo wordt de CO₂-voetafdruk van het bedrijf verder verkleind en worden de uitstoot gecompenseerd.
Veel bedrijven werken inmiddels samen met organisaties om bomen te planten. Het is echter van groot belang om na te gaan of de organisatie die bomen plant ook betrouwbaar is. Welke bomen, in welke hoeveelheid en waar ze worden geplant, moet goed doordacht zijn. Bovendien hebben organisaties een strategie nodig om het nieuwe bos te beschermen tegen illegale houtkap, ongedierte of brand. Alleen zo kan het planten van bomen op duurzame wijze vruchten afwerpen.
Bovendien moeten we ons ervan bewust zijn dat het planten van bomen slechts een maatregel is om reeds ontstane schade te compenseren. Tegelijkertijd moeten we er alles aan doen om de verdere CO₂-uitstoot tot een minimum te beperken. De belangrijkste factoren hiervoor zijn groene mobiliteit, groene energie en een veganistisch dieet.
In combinatie met deze preventieve maatregelen kunnen we bomen planten om de reeds aangerichte schade te beperken. Het planten van bomen voor het klimaat is namelijk heel zinvol, mits we rekening houden met de volgende punten:
- Kies de juiste locatie voor herbebossing, zodat er bij de herbebossing zo min mogelijk CO₂ uit de bodem vrijkomt en we zo min mogelijk ingrijpen in bestaande ecosystemen.
- De juiste boomsoorten kiezen voor de juiste standplaatsen, zodat de bomen ook op lange termijn in de regio’s kunnen groeien.
- Gemengde bossen aanplanten en monoculturen vermijden, zodat er nieuwe leefgebieden voor planten en dieren ontstaan.
- Strategieën ontwikkelen voor de bescherming van de bossen op lange termijn en ervoor zorgen dat de bossen ten dienste staan van de lokale bevolking.
- Bestaande bossen beschermen is nog belangrijker dan nieuwe bossen aanplanten!